Szczelina odbytu dotyka coraz większy odsetek społeczności w krajach rozwijających się. Około 90% ostrych postaci szczelin odbytu ulega wygojeniu po zastosowaniu zachowawczego leczenia. Pozostałe 10% szczelin odbytu przechodzi w formę przewlekłą. Wówczas około 50% przypadków będzie wymagało dodatkowego leczenia w postaci iniekcji toksyną botulinową lub operacji.
Czym jest szczelina odbytu?
Przewlekła szczelina odbytu to podłużne, bolesne linijne pęknięcie błony śluzowej kanału odbytu, najczęściej zlokalizowane na jego końcowym odcinku. Zmiana ta ma zwykle charakter powierzchownej rany, jednak w przypadku braku leczenia może się pogłębiać i przechodzić w postać przewlekłą. Szczelinie towarzyszy silny ból podczas wypróżnienia, często określany przez pacjentów jako piekący lub kłujący. Objawy to także niewielkie krwawienie widoczne na papierze toaletowym. Przyczyną jej powstania jest najczęściej uraz mechaniczny związany z oddawaniem twardego stolca, przewlekłe zaparcia, nasilone biegunki, choroby zapalne jelit. W mechanizmie choroby istotną rolę odgrywa również wzmożone napięcie zwieracza wewnętrznego odbytu, które utrudnia gojenie się rany i sprzyja utrzymywaniu się dolegliwości.
Szczelina odbytu – operacja, gdy leczenie zachowawcze nie działa
Operacja szczeliny odbytu jest wskazana w przypadku braku skuteczności leczenia farmakologicznego oraz niepowodzenie terapii z zastosowaniem toksyny botulinowej. Cel leczenia chirurgicznego jest taki sam, jak w przypadku leczenia zachowawczego. Polega na obniżeniu ciśnienia wewnątrz kanału odbytu oraz zmniejszeniu napięcia zwieracza odbytu (mięśnia wewnętrznego). Dominującymi metodami chirurgicznego leczenia szczeliny odbytu są nowoczesne metody: sfinkterotomia oraz fissurektomia.
Sfinkterotomia – zabieg polegający na nacięciu części włókien mięśnia zwieracza wewnętrznego odbytu
Wzmożone napięcie zwieracza odbytu można obniżyć za pomocą sfinkterotomii. Zabieg trwa około pół godziny i wykonany jest w znieczuleniu ogólnym lub podpajęczynówkowym. Może być wykonany przez lekarza metodą otwartą, z niewielkim cięciem skóry i anodermy kanału odbytu lub metodą zamkniętą, bez tworzenia ran na skórze i anodermie. Najczęstszym powikłaniem tej techniki jest nietrzymanie gazów i stolca, które występuje u 14-28% pacjentów. Dyskomfort ten zazwyczaj ustępuje po okresie 6 miesięcy. Sfinkterotomia charakteryzuje się bardzo wysoką skutecznością leczenia, a ryzyko nawrotu szczeliny po zabiegu szacowane jest na około 5%.
Fissurektomia
Zabieg odbywa się w znieczuleniu ogólnym lub podpajęczynówkowym i trwa ok. 30 minut. Technika operacyjna polega na wycięciu szczeliny wraz z wewnętrzną brodawką oraz zewnętrznym guzkiem skórnym. Skuteczność chirurgicznego wycięcia szczeliny odbytu za pomocą fissurektomii jest podobna do sfinkterotomii. Nawroty szczeliny po zastosowaniu fissurektomi praktycznie nie są obserwowane. U większości chorych z przewlekłą szczeliną odbytu łączy się, w czasie jednego zabiegu, wycięcie szczeliny odbytu z częściowym przecięciem mięśnia zwieracza wewnętrznego odbytu.
Rekonwalescencja po operacji szczeliny odbytu
Po operacji pacjent pozostaje w klinice na jedną dobę na sali pooperacyjnej. Okres rekonwalescencji po zabiegu i proces gojenia trwa około 2 tygodnie. Podczas tego okresu, pacjent powinien liczyć się z możliwością występowania bólu odbytu oraz obecności żywoczerwonej krwi po oddaniu stolca. W tym czasie pacjent zobowiązany jest do stosowania zaleceń takich jak:
- utrzymanie prawidłowej higieny okolicy odbytu,
- unikanie nadmiernej aktywności fizycznej,
- unikanie siedzącego trybu życia,
- stopniowy powrót do codziennych aktywności (wysiłek fizyczny w pierwszych dniach po zabiegu nie jest wskazany).
Dieta po operacji szczeliny odbytu polega na spożywaniu lekkostrawnych potraw, zastosowanie diety bogatej w błonnik oraz przyjmowaniu wody w ilości 2-3 L. W przypadku występowania problemów podczas defekacji, zaparć, należy wdrożyć środki ułatwiające wypróżnianie (środki zmiękczające stolec) np. laktulozę.
Jakie są korzyści z leczenia operacyjnego?
Leczenie operacyjne daje szansę na wyleczenie szczelin opornych na leczenie zachowawcze oraz charakteryzuje się ono wysoką skutecznością. Leczenie inwazyjne zyskuje również przewagę nad leczeniem farmakologicznym, z uwagi na znacznie niższy odsetek nawrotów choroby.
Operacyjne leczenie szczeliny odbytu – przywróć komfort życia!
📞 Zadzwoń: +48 533 410 100
